KATPROTHOI(Y) – HEMELVAARTSDAG

KATPROTHOI(Y) – HEMELVAARTSDAG

Hemelvaartsdag 2020. Het Coronatijdperk. Misschien wel dauwtrappen maar niet in groepsverband. Hoe anders was dat in 1969. De Lemelerveldse jeugd organiseerde een groots opgezette tocht naar De Lemelerberg onder de naam: KatProtHoi. Wat stond voor Katholiek, Protestant, Hoi (werd later Hoy). vier jaar lang werd deze manifestatie op Hemelvaartsdag georganiseerd.


Een tijdje geleden plaatsen we een oproep om herinneringen en ervaringen van deelnemers hierover te horen. Hier werd door een aantal mensen gehoor aangegeven waaronder twee uitgebreide verslagen van de organisatoren van het eerste uur, Huub Jansen en Henk Hagedoorn. Uit de verslagen van hen citeren we graag.

Het ontstaan van KatProtHoi
De eerste KatProtHoi manifestatie is ontstaan doordat leden van de drie jeugdsozen in Lemelerveld (Katholieke, Hervormde en Gereformeerde) contact zochten met elkaar. Martin Schuttert (Gereformeerde Jeugdsoos), Henk Hagedoorn (Hervormde Jeugdsoos) en Huub Jansen (Katholieke Jeugdsoos).

Huub Jansen (mede-organisator) omschrijft het als volgt:
“1968/1969. Het is de tijd dat onder jongeren in Nederland een verwachting heerste van een hoopvolle tijd die de wereld zou gaan veranderen, eerlijker, creatiever, vredig, liefdevoller. Het is ook de tijd van ‘het generatieconflict’ over grote verschillen tussen de oudere en de jongere generatie. Jongeren waren (provo)catief met hun andere muziek, andere kleding, andere haardracht, ander rookgerei en alles werd ter discussie gesteld. Er was in de Westerse wereld een tegencultuur ontstaan tegen autoritaire regenten, tegen de Vietnam oorlog, tegen apartheid, Martin Luther King was in april 1968 vermoord. Wij jongeren zouden het allemaal anders doen, beter. Make love no war, peace en seksuele vrijheid, alle bestaande conventies stonden op het spel. In die tijd benaderden we als jongerenorganisaties in Lemelerveld elkaar met de gedachte iets samen te gaan doen. Dat lijkt achteraf misschien niet zo bijzonder maar in die tijd was dat niet zomaar een gelopen race. Ik herinner me nog dat katholieke en protestante kinderen, pubers en tieners om elkaar heen liepen bij het zwembad op het Heidepark. De ‘anderen’ waren toch onbekenden, ze gingen naar een andere school, een andere winkel een andere kerk. Dat gold gelukkig niet voor iedereen, want bij de voetbal of Polyhymnia was het ‘gemengd’. Door ons zo nadrukkelijk gezamenlijk te manifesteren doorbrak Katprothoi de ongeschreven regels van een verzuild dorp. Ik denk dat de ietwat liberale ouderen het goed vonden wat we deden, ze steunden ons stilzwijgend of actief, het schiep ook voor hen een stimulerend klimaat voor de oecumenische toenadering. Voor de meer behouden gelovigen ging het soms te ver en de religieuze diehards wezen ons gewoon af.”

Henk Hagedoorn (mede-organisator) omschrijft het zo:
“Het waren de mid jaren 60, de opkomst van Beatles, Rolling Stones en ook Bob Dylan ging niet aan ons voorbij. Er was veel nieuws aan het opborrelen. Al snel ontdekte ik dat er ook in het dorp meer gaande was. De meest opvallende was de Katholieke jeugdsoos en al snel leerde ik Huub Jansen kennen en via hem Martin Schuttert. We raakten aan de praat, al ging het af en toe wel boven mijn pet. Dat stoorde mij in het geheel niet en ik vond de samenwerking spannend. Op die manier werd er veel meer mogelijk en vooral activiteiten voor het hele dorp spraken mij aan. Je kon op die manier veel grotere dingen organiseren en had meer publiek.”

Initiatief van 3 Jeugdsozen (Huub)
Het initiatief werd genomen door de 3 Lemelerveldse jeugdsozen; de Gereformeerde, de Nederlands Hervormde en de Katholieke. Martin Schuttert, Henk Hagedoorn en ik waren respectievelijk de 3 voorzitters en vormden een soort stuurgroepje. Martin was de inhoudelijke voorman Henk en ik waren meer van de organisatie. Maar we waren bepaald niet alleen, om ons heen waren er vele leeftijdsgenoten en veel jongere tieners die enthousiast vele uren in de voorbereiding en uitvoering staken. Alleen met elkaar hebben we destijds iets onvergetelijks tot stand gebracht.

1969 De eerste KatProtHoi – Lemelerberg
Henk: De eerste Katprothoi was op de Lemelerberg. Vanuit Lemelerveld liepen we op Hemelvaartsdag met een enorme groep jongeren naar de Lemelerberg en daar werd een bijeenkomst gehouden op een helling ergens bij het hoogste punt. Aan de basis lag natuurlijk het traditionele dauwtrappen en de activiteiten hadden een nauwe band met de vredesweek. Het was een feest met veel muziek en zang. Er trad een Country and Westernband op en we zongen de bekende gospelsongs. We shall overcome gaf je toen nog rillingen. De geestelijken uit het dorp hielden hun hagepreek. Het was volgens mij de eerste oecumenische bijeenkomst in het dorp. De bijeenkomst ademde vernieuwing en verfrissing. Een nieuwe tijd was aangebroken. Na afloop teruglopen naar het dorp.
Het was de eerste activiteit die de verschillende jeugdsozen uit het dorp samen organiseerden en vanuit alle hoeken en gaten kwamen de deelnemers, dominees en pastoors.
Huub: Het was mooi weer. De tocht startte en eindigde bij de Gereformeerde kerk aan de Meester Gorisstraat. We liepen zingend, pratend, vrolijk en opgewonden naar een open terrein op de flank van de Lemelerberg. Er was een progressieve dominee die ‘de Bergrede’ hield en volgens mij was er ook een progressieve kapelaan die sprak. Pastoor Reyers hield zich op de vlakte maar kwam wel een bezoekje brengen. Nadien wandelden we achter een paardenkoets met daarop Ben Steneker, een Country & Westernzanger uit Twente, terug.

1970 De tweede KatProtHoi – Lemelerberg/Openluchttheater Ommer
Henk: De tweede Katprothoi stond in een ander licht. Dit kwam mede omdat de organisatoren in navolging van bij voorbeeld de Beatles geïnteresseerd raakten in de Indische cultuur. Het zoeken van verlichting en meer gericht zijn op jezelf en je eigen bewustzijn. Opnieuw een wandeltocht over de Lemelerberg op Hemelvaartsdag, met onderweg een symbolische zelfverbranding. Om eerlijk te zijn ging het me een beetje boven de pet, maar het was wel erg leuk. Dit keer eindigde de tocht in het openluchttheater in Ommen. Wekenlang was er daar gebouwd aan een grote overkapping, een soort tent van palen en zeil. Menig aannemer stelde zijn materiaal beschikbaar. Een grote groep vrijwilligers bivakkeerde daar in de weken voorafgaand aan Hemelvaartsdag.
Ik herinner me goed dat we stad en land afgingen om reclame te maken voor het evenement. Een mooi affiche en strooibiljetten. Met een geluidsinstallatie reden we alle buurtdorpen door en nodigden mensen uit. Ook de jeugdsozen in de andere dorpen werden benaderd. Het had zijn effect, want een enorme groep mensen bezocht Katprothoi. Het werd ook een beetje een magische dag, met opnieuw muziek, zang van gospels en ik herinner me een Indiase muzikant, die op een soort trekorgel zijn muziek maakte. Hij was ook zeer enthousiast, het deed hem herinneren aan zijn jaren in zijn thuisland. Voor de deelnemers was er eten en drinken in de sfeer van de bijeenkomst. Na afloop werden de deelnemers met trekkers en platte wagens teruggereden naar Lemelerveld. Vooral de leden van de hervormde jeugdsoos, boerenjongens over het algemeen hadden deze rit mogelijk gemaakt.

Huub: Opnieuw met mooi weer ging de tocht naar een terrein op of tegen de Lemelerberg. Op het terrein was een grote tenttempel gebouwd met een mooie grote open ruimte daarvoor. Met informatiekraampjes en presentaties over landen en volkeren in wat toen heette de Derde Wereld of Ontwikkelingslanden noemden. De toenmalige Minister voor Ontwikkelingssamenwerking Udink van de CHU (een van de voorlopers van het CDA) was uitgenodigd om te spreken maar hij ging niet op de uitnodiging in. In 1966 was er de grote landelijke actie ‘Eten voor India’. Gerechtigheid, gelijkheid en vrede voor iedereen, daar stonden we ook voor. Het ging niet alleen over onrecht en armoede maar ook over cultuur en ontwikkeling. Onder het zingen van onder andere Let The Sunshine, voelde die hele dag als een ontspannen, vrolijke en serieuze, hippieachtige sfeer.

De grote tenttempel in 1969
Het verhaal van het krijgen van materiaal voor deze tenttempel willen we aan de hand van de herinneringen van Huub nog wel vertellen.
“Zoals ik het me herinner was hij (Martin Schuttert) samen met een groep jongeren verantwoordelijk voor de tempel. Een grote tent gebouwd met 90 steiger palen geleend bij de aannemersbedrijven van den Berg en Hutten en met geleende zeilen van transportbedrijf Gebroeders Tielbeke. Ik hoor van den Berg en Hutten nog vragen “wat weu dr dan mee?” En als we het dan verteld hadden wat we er mee gingen doen, we tips kregen dat we ze wel goed moesten vastmaken, dat zij er niet verantwoordelijk voor waren en dat we ze op tijd moesten terugbrengen. Met goede tips, soepele voorwaarden en met een sympathieke brede grijns van volwassen kerels die waarschijnlijk dachten “mut ‘t nog sie, laot ze ’t maor probeen, zaol mie benieuw”.”
Voor Huub was dit de laatste Katprothoi.


Programmaboekje KatProtHoy

1971 De derde KatProtHoy – Krieghuusbelten
Henk: Voor mij de derde en laatste Katprothoy (de i werd een y)) vond plaats ergens op de Krieghuusbelten. De sfeer was dit keer meer hippieachtig. De maatschappij raakte op hol en wij ook. De formule bleef in grote lijnen hetzelfde. Een wandeltocht op Hemelvaartsdag, muziek, zang, toespraken, eten en drinken. Een band ergens uit Drenthe die in een commune leefden maakte muziek, hoewel ik me daar niet veel van herinner. Er was een enorme schutting gebouwd, die door de deelnemers beschilderd werd en er was een doolhof van landbouwplastic. Het aantal deelnemers viel wat tegen, zodat we maar net uit de kosten kwamen. Daar moesten we na afloop nog behoorlijk aan trekken.
Hoewel de organisatie soepel verliep, met heel veel vrijwilligers in een Katprothoy shirt was het magische er een beetje vanaf. Het werd een wat landerige dag voor veel mensen, maar gelukkig met prachtig weer. Uiteindelijk wandelde iedereen terug naar het dorp. Het was ook niet zo bijzonder meer om gezamenlijk dit te organiseren. We waren al gefuseerd en ook in het dorp ontstond samenwerking tussen de kerken.

1972 – de laatste KatProtHoy – Lemelerberg
De organisatie van deze laatste Katprothoy was in handen van een Stuurgroep van Jeugdsoos Flintsjip. De drie jeugdsozen waren inmiddels samengegaan.
In deze Stuurgroep zaten: Maria Tielbeke, Joke Boschman, Dick Boschman, Herman Zwakenberg en Henk Hagedoorn. Het thema voor deze laatste Katprothoy was: Jongeren en Jezus. Geloven of niet geloven, Jesus Christ Superstar and who am I? Opnieuw was er veel belangstelling voor deze manifestatie van jongeren uit de hele regio.

Een omschrijving uit het blad van Jeugdsoos Flintjsip bij de voorbereiding van de laatste Katprothoy in 1972 was: “Hoe moet je Katprothoy nu gaan zien (als je na dit wazige betoog het tenminste nog niet snapt). Welnu. Je kunt het op twee manieren zeggen. De eerste: Ontdekking van een alternatieve maatschappij. De tweede: Kennismaken met nieuwe mogelijkheden om de maatschappij te veranderen.

De herinneringen
Huub: Onvergetelijk. Ik heb geen foto’s van KatProtHoi, de affiche, dat op de voorpagina van de Lemelervelder stond, reist nog steeds met me mee. Het ontwerp van dat affiche kent een bijzondere geschiedenis. Ik zat op de lagere detailshandelsvakschool in Zwolle. Ik had de tekenleraar over Katprothoi verteld en vroeg of hij daarvoor een affiche wilde maken. Hij maakte er een wedstrijd van onder alle derde of vierde klassers. Ik ging die klassen langs om over Katprothoi te vertellen. Iedereen ging aan de slag. Ik mocht samen met de leraar jureren maar ik herinner me nog wel dat de tekenleraar heel overtuigend voor dit affiche koos. Die is het dus ook geworden. Een ander relikwie is tot, een heftige opruimbui vorig jaar, bij me gebleven. Een wit richtingwijzerbord met de letters KatProtHoi, die door mijn zus Ans erop geschilderd waren. Ans was verder niet bij KatProtHoi betrokken maar deed dat gewoon op ons verzoek. Die onderlinge solidariteit, de hulp van alles en iedereen, de daadkracht en geestdrift in de voorbereiding en de uitvoering is me altijd bij gebleven voor mij blijft het een indrukwekkende en onvergetelijke positieve periode.
Henk: Katprothoy was dus klaar. Het motto was gerealiseerd en in de jaren erna richtten we ons op veel andere en soms vernieuwde activiteiten. Een mooi voorbeeld was het paasvuur op het Deventerpunt, met tal van activiteiten. Ook een beetje de Katprothoy sfeer, maar we noemden het niet meer zo.
Mijn herinneringen aan Lemelerveld zijn mooi. Het was een prachtige periode, met veel vriendschap en uitdagingen.

Ook van Hendrik van Luinen ontvingen we een berichtje. Hij had mooie herinneringen aan dit evenement. Vooral het optreden van Ben Steneker had grote indruk op hem gemaakt.

Nawoord
Achteraf gezien is dit een belangrijke periode geweest voor veel jongeren in Lemelerveld. Het was een tijd van verandering zowel op het gebied van geloof als van de samenleving in zijn geheel. Er werd veel gediscussieerd en er ontstonden op allerlei terreinen initiatieven. De roemruchte zestiger jaren waren zeker niet aan Lemelerveld voorbij gegaan. Dat er behoefte aan dit soort manifestaties was blijkt wel uit het grote aantal deelnemers destijds.

Graag willen we de Historische Werkgroep Lemelerveld bedanken voor de krantenartikelen uit die tijd.

Er zijn meer dan 70 foto’s uit 1970 en 1971 gedigitaliseerd. Deze zijn hier op Sukerbiet te bekijken met nog meer informatie en het programmaboekje uit 1970.

Mocht u zelf nog herinneringen of foto’s van die tijd/dat gebeuren hebben, neem dan contact op met Hans Heerink  hansheerink@outlook.com

Annet Schoorlemmer en Hans Heerink

Deel dit:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

1 reactie op “KATPROTHOI(Y) – HEMELVAARTSDAG”

  1. Gerrit Hoogenboom

    Prachtige reportage! Van genoten. Persoonlijk enkel aanwezig geweest naar de Lemelerberg (Archemerberg) met Ben Steneker. In diverse groepen werd bloedserieus gediscussieerd. Ben van mening dat deze periode maar ook specifiek KatProtHoi van grote invloed is geweest op de ontwikkeling van Lemelerveld.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *