Misschien staan we er in Lemelerveld te weinig bij stil hoe bijzonder het eigenlijk is dat een klein dorp een eigen gemengd koor heeft dat op hoog niveau klassieke muziek zingt…In de week voor Pasen loop ik dan ook blij verrast tegen de bijzondere muziek van César Franck aan, te weten het prachtige stuk over de Zeven Woorden van Jezus aan het Kruis. Het koor heet Con Amore, en dat heeft dit prachtige stuk al wat langer op haar repertoire. De instrumentale bezetting is gecomprimeerd want het koor heeft ervoor gekozen om de begeleiding door twee musici (organist Bert Webbink en pianist Bert Bootsma) te laten spelen, en zij nemen daarmee heel knap het volledige orkest voor hun rekening.
De kerk was goed gevuld woensdag, en stipt half 8 opende het koor, geheel in zwart gehuld, met een aantal prachtige korte werken van diverse componisten, te beginnen met een Ave Verum van Elgar, heerlijke Engelse muziek op fraaie orgelklanken, waarbij te horen was dat de sopranen nog niet helemaal warmgelopen waren, want hun inzet was wat aan de lage kant…In het Da Nobis Pacem van Mendelssohn kon iedereen genieten van de volle klank van de mannen. In het O Jesu Christe van de componist van Berchem kwam het koor echt op stoom en waren de sopranen weer spot on! Mooie dynamiek en fraaie klankaccenten, dankzij hele duidelijke aanwijzingen van dirigent Wim van Lenthe. Genieten was het, vooral van het laatste gedeelte, het miserere mei.
Het beroemde duet Pie Jesu, (Andrew L. Webber) gezongen door Yvonne Boerdam (sopraan) en Jacob Schenk (tenor) werd ronduit fenomenaal neergezet. Zo moeilijk om als solozanger meteen je eerste noten in zo een hoge ligging te moeten zingen! Maar hoe hoger hoe beter bij Yvonne, lijkt het wel. En dan heb ik het nog niet over de geweldige tenor gehad, Jacob Schenk, uit Urk. Ik werd echt (figuurlijk) weggeblazen door zijn prachtige fluwelen toon, moeiteloze loopjes en fraaie fraseringen. Het werd een ongelooflijk mooi duet met golvende melodielijnen in het Agnus dei, zo zuiver dat de tranen je in de ogen sprongen. Hoogtepuntje dus, letterlijk en figuurlijk! Daarna kwam ook Bach nog om de hoek, in het overbekende koraal Wohl mir, dass ich Jesum habe, waarbij opviel hoe prachtig Wim van Lenthe het koor de (alsmaar doorgaande) begeleiding in en uit laat glijden. De harmonieën van Bach zijn altijd een zalf voor de ziel en dus geheel passend in deze tijd van het jaar…
En toen was het tijd voor dat prachtige stuk Die sieben Worte Jesu am Kreuz van César Franck, een 19de-eeuwse componist geboren in Luik. Zijn ambitieuze vader had grote plannen met zijn muzikale zoon en om die reden verhuisde het gezin al snel naar muziekmetropool Parijs. Jarenlang deed de jonge César wat zijn vader hem opdroeg (een beroemd concertpianist moest hij worden) tot de zoon zich vrij abrupt van zijn ouders losmaakte, trouwde, om daarna meteen bij zijn schoonfamilie in te trekken… Eindelijk voelde hij zich vrij om te doen wat hij zélf graag wilde, namelijk orgel spelen, lesgeven en componeren! Dat orgel en het onderricht brachten hem roem en een enorme schare toegewijde leerlingen, echter zijn composities werden aanvankelijk minder goed ontvangen. Die sieben Worte Jesu is sowieso bij leven nooit uitgevoerd! De partituur van het stuk is jarenlang zoek geweest en heeft er honderd (!) jaar over gedaan om voor het eerst tot klinken te worden gebracht. (Pas in 1977) Maar aan de muziek lag het niet, want er zit een mooie diepe, vrij ernstige gelaagdheid in zijn werk, naast een grote harmonische rijkdom. Het is niet de eerste keer dat Con Amore het zo lang zoekgeraakte werk uitvoert, en ik hoorde nog onlangs van een koorlid dat je door die herhaling het stuk beter leert doorgronden en het met steeds meer plezier gaat zingen.
Na een openingswoord van Johan Neppelenbroek zong Yvonne Boerdam de proloog waarmee ze ons gelijk het stuk in trok. In het Eerste Woord (Vader vergeef het hun want zij weten niet wat ze doen) laat de componist het koor zacht openen (en eindigen) met deze zin, en dat klonk fraai, alhoewel ik hier de aanduiding pianissimo nog wel meer gehonoreerd had willen zien…kortom het was me misschien niet zacht genoeg in het koor…
Het Tweede Woord heeft eigenlijk een hele mooie cello solo, die natuurlijk moeilijk valt na te bootsen op toetsen maar het lukte Bert Bootsma toch weer prima…. De tenorsolo is pittig hoog maar klonk uitstekend, en in duet met Yvonne in het hodie hodie en domine domine was het weer kippenvel! Cesar Franck stelde hoge eisen (letterlijk) aan de tenor, want later in dit stuk moet hij tot zelfs de hoge C reiken….
De akoestiek van de Katholieke Kerk is oorstrelend, het brengt de muziek tot leven door een zeer natuurlijke galm, waardoor bijvoorbeeld het Derde Woord (Vrouw, zie uw Zoon) fantastisch tot zijn recht komt. De wisselende inzetten van het koor, waarbij de bassen het stokje aan de sopranen geven en weer terugkrijgen, dat alles klonk echt schitterend! Als het koor weer homofoon bij elkaar komt, dalen de bassen af naar een lage As, en dat was zo prachtig! In het Andante zit een fraaie harpsolo die heel knap door de pianist werd vertolkt, en waarbij solotenor en -sopraan weer prachtig samen en tegen elkaar in zingen. In het afsluitende koorgedeelte kon je echt moeder Maria horen huilen, prachtig gezongen!
In Het Vierde Woord (Mijn God waarom hebt U mij verlaten?) werd, zoals al gemeld, mijns inziens niet overal zacht genoeg gezongen. De tenoren bleven bij het hoge obliti sunt overigens keurig op toon, de sopranen zakten daarentegen ietsje weg tegen het einde. In Het Vijfde Woord (ik heb dorst) moest van Lenthe zelf aan de bak als bassolist en het was leuk om te zien dat de tenor Jacob Schenk (wat een muzikale duizendpoot!) met groot gemak en veel kunde het koor van Wim overnam als dirigent! Wim zong mooi, en in het snelle deel, waarin de Romeinen Jezus bespotten, ging het koor helemaal los onder Jacob’s leiding! In Het Zesde Woord (Het is volbracht) zette het koor te vroeg in, denk ik, maar dat stoorde waarschijnlijk niemand, en het einde van dat deel werd weer prachtig neergezet!
In het Zevende Woord (Vader, in Uw handen beveel ik mijn geest) mocht Jacob Schenk nog een laatste keer schitteren, waarbij hij inderdaad (en nog steeds volledig gecontroleerd) naar de hoge C reikte op het moment dat Jezus in de muziek de geest geeft…Werkelijk subliem gezongen, ook door het koor dat gevoelig eindigde op de woorden Spiritum Meum, waarmee het lijdensverhaal en tevens het concert ten einde kwam.
De stilte die volgde was een mooi moment van bezinning maar ook van opperste waardering…Ik hoop van harte dat de combinatie Con Amore/César Franck een langdurige Lemelerveldse traditie gaat worden in de Goede Week want het publiek mocht deze avond van iets heel bijzonders getuige zijn! Het gaf dan ook een langdurig en enthousiast applaus en dat was zeer verdiend!
Tekst: Marion Mulders
Foto’s en video: Hans Heerink
